تفاوت بارنامه مستر (MAWB) و بارنامه هاوس (HAWB) در حمل هوایی: کدام یک سند واقعی مالکیت است؟
در حمل و نقل هوایی، سرعت حرف اول را میزند. اما گاهی همین سرعت باعث میشود که بازرگانان از جزئیات اسناد غافل شوند. وقتی بار هوایی خود را پیگیری میکنید، ممکن است با دو شماره بارنامه متفاوت روبرو شوید. فورواردر به شما یک شماره میدهد، اما در سایت ایرلاین شماره دیگری ثبت شده است! اینجاست که با دو مفهوم کلیدی و گیجکننده در کارگو هوایی مواجه میشویم: MAWB (Master Air Waybill) و HAWB (House Air Waybill).
چرا دو بارنامه صادر میشود؟ کدام یک برای ترخیص کالا در گمرک فرودگاه امام خمینی لازم است؟ و چرا داشتن بارنامه هاوس (HAWB) گاهی بهتر از بارنامه مستر است؟ در این مقاله تخصصی از کاویان کالا، آناتومی حمل و نقل هوایی را میشکافیم.
ساختار حمل هوایی: کنسولیدیشن (Consolidation)
برای درک تفاوت این دو بارنامه، باید بدانید فورواردرها چگونه کار میکنند. ایرلاینها (مثل هواپیمایی ماهان یا قطر ایرویز) دوست ندارند با ۱۰۰ مشتری کوچک که هر کدام ۵۰ کیلو بار دارند، جداگانه قرارداد ببندند. آنها ترجیح میدهند فضای بار هواپیما را به صورت عمده به فورواردرها (Consolidators) بفروشند. فورواردر فضای بزرگی را میخرد، و سپس بارهای کوچک مشتریان مختلف را جمع کرده و در آن فضا قرار میدهد.
-
MAWB: قرارداد بین ایرلاین و فورواردر.
-
HAWB: قرارداد بین فورواردر و صاحب کالا (شما).
۱. بارنامه مستر (Master Air Waybill – MAWB)
این بارنامه اصلی است که توسط شرکت هواپیمایی (Airline) صادر میشود.
-
فرستنده (Shipper): نام دفتر فورواردر در مبدأ (مثلاً “Kavian Kala China”).
-
گیرنده (Consignee): نام دفتر فورواردر در مقصد (مثلاً “Kavian Kala Tehran”).
-
محتوا: کل محموله تجمیع شده (Consolidated Cargo). مثلاً “۵۰۰۰ کیلوگرم قطعات یدکی” (که شامل بار ۱۰ مشتری مختلف است).
-
شماره بارنامه: یک کد ۱۱ رقمی (۳ رقم اول کد ایرلاین + ۸ رقم سریال). مثلاً 098-12345678.
-
نکته مهم: این بارنامه به نام شما (صاحب کالا) نیست! بنابراین شما با این بارنامه نمیتوانید مستقیماً به گمرک بروید و ترخیص کنید (مگر اینکه بار مستقیم باشد و فورواردر نباشد).
۲. بارنامه هاوس (House Air Waybill – HAWB)
این بارنامه توسط شرکت حمل و نقل (Freight Forwarder) صادر میشود.
-
فرستنده (Shipper): نام فروشنده واقعی کالا (تأمینکننده شما).
-
گیرنده (Consignee): نام شما (خریدار واقعی).
-
محتوا: جزئیات دقیق کالای شما.
-
کاربرد: این سندی است که شما برای ترخیص کالا، امور بانکی و بیمه به آن نیاز دارید.
سناریوی عملیاتی: بارنامه “Back-to-Back”
گاهی اوقات، فورواردر بار شما را با بارهای دیگران قاطی نمیکند (Consolidate نمیکند)، بلکه آن را به صورت اختصاصی میفرستد. در این حالت، اطلاعات MAWB و HAWB دقیقاً یکسان میشود (یعنی فرستنده و گیرنده در هر دو سند، خودِ خریدار و فروشنده هستند). به این حالت Back-to-Back میگویند. در این شرایط، معمولاً فقط نسخه MAWB به مشتری داده میشود و نیازی به HAWB نیست.
چه زمانی HAWB صادر میشود؟ (مزایا)
۱. حمل درب به درب (Door-to-Door): وقتی شما سرویس DDP یا DAP میخواهید، فورواردر باید کنترلی فراتر از فرودگاه داشته باشد. HAWB ابزار کنترل فورواردر است.
۲. پنهان کردن نرخ کرایه واقعی: نرخ کرایهای که ایرلاین به فورواردر میدهد (در MAWB نوشته میشود) معمولاً کمتر از نرخی است که فورواردر به شما میدهد. برای اینکه شما نرخ خرید فورواردر را نبینید، HAWB صادر میشود (که یا نرخ در آن نیست یا نرخ توافقی است).
۳. کنسولیدیشن (تجمیع بار): وقتی بار شما جزئی از یک بار بزرگتر است، تنها راه تفکیک بار شما، صدور HAWB است.
۴. پنهان کردن هویت (Switch): اگر بخواهید نام فرستنده اصلی را مخفی کنید، فورواردر میتواند در HAWB نام دیگری را درج کند.
کدام بارنامه برای ترخیص لازم است؟
در گمرک فرودگاه امام خمینی (و اکثر گمرکات)، شما برای ترخیص نیاز به قبض انبار دارید.
-
اگر بار به نام شما در MAWB آمده باشد (حالت Back-to-Back): قبض انبار با همان MAWB صادر میشود.
-
اگر بار به نام شما در HAWB آمده باشد (حالت Consol): نماینده فورواردر در فرودگاه، ابتدا کل بار (Master) را تفکیک میکند (Break Bulk)، و سپس بر اساس HAWB شما، قبض انبار جداگانه صادر میکند و به شما میدهد.
نتیجه: شما در نهایت با سندی کار دارید که نام شما در قسمت گیرنده (Consignee) آن نوشته شده باشد (چه Master باشد چه House).
کاویان کالا: شفافیت و سرعت در کارگو هوایی
حمل هوایی گران است، بنابراین کوچکترین اشتباه در اسناد که باعث توقف بار در فرودگاه شود، هزینههای انبارداری سنگینی را تحمیل میکند. در شرکت حمل و نقل بین المللی کاویان کالا، ما قبل از پرواز، پیشنویس (Draft) هر دو بارنامه (MAWB و HAWB) را چک میکنیم.
-
ما به شما میگوییم که آیا بارتان به صورت Consol میآید یا Direct.
-
اگر نیاز به HAWB برای الزامات بانکی (LC) دارید، آن را دقیقاً مطابق فرمت بانک صادر میکنیم.
-
سیستم ردیابی ما به شما اجازه میدهد هم با شماره Master و هم با شماره House، وضعیت محموله خود را چک کنید.
برای تجربه حمل هوایی سریع با اسناد بینقص، همین امروز با دپارتمان کارگو هوایی کاویان کالا تماس بگیرید.
تلفن :
ایمیل :