تفاوت ترانشیپ (Transshipment)، ترانزیت (Transit) و کراسستافینگ (Cross-Stuffing): راهنمای اصطلاحات پیچیده لجستیک
در گفتگوهای تخصصی حمل و نقل، کلماتی شنیده میشود که برای بسیاری از بازرگانان گیجکننده است. فورواردر به شما میگوید: “بار شما در جبلعلی ترانشیپ میشود، سپس به بندرعباس میآید و از آنجا به تهران ترانزیت داخلی میشود. البته اگر بخواهید تحریمها را دور بزنید، باید در دبی کراسستافینگ کنیم.”
این جمله کوتاه، حاوی سه مفهوم بنیادین و متفاوت است که هر کدام بار حقوقی، هزینهای و عملیاتی خاص خود را دارند. اشتباه گرفتن “ترانشیپ” با “کراسستافینگ” میتواند منجر به جریمههای گمرکی یا لو رفتن مبدأ اصلی کالا شود. در این مقاله تخصصی از کاویان کالا، این سه مفهوم را کالبدشکافی میکنیم تا زبان مشترکی با فورواردر خود داشته باشید.
۱. ترانشیپ (Transshipment) – تغییر وسیله حمل
ترانشیپ (یا ترانشیپمنت) به فرآیند “نقل و انتقال کالا از یک وسیله حمل به وسیله دیگر” در یک ایستگاه میانی گفته میشود. در این روش، کانتینر باز نمیشود و محتویات آن دستنخورده باقی میماند. فقط خودِ کانتینر جابجا میشود.
مثال کلاسیک دریایی: یک کشتی غولپیکر (Mother Vessel) با ظرفیت ۲۰,۰۰۰ کانتینر از چین حرکت میکند. این کشتی به دلیل ابعاد بزرگش نمیتواند وارد بندر کوچک بوشهر شود.
-
کشتی مادر در بندر جبلعلی (دبی) پهلو میگیرد و کانتینرها را تخلیه میکند.
-
کانتینر شما روی یک کشتی کوچکتر (Feeder Vessel) بارگیری میشود.
-
کشتی فیدر، کانتینر را به بوشهر میرساند.
کاربرد: دسترسی به بنادر کوچک، کاهش هزینه حمل اقیانوسی. هزینه: معمولاً در نرخ کرایه “All-in” لحاظ شده است، اما گاهی هزینه عملیات ترمینالی (THC) در بندر واسطه اضافه میشود.
۲. ترانزیت (Transit) – عبور از خاک بیگانه
ترانزیت یک رویه گمرکی است، نه صرفاً عملیاتی. به معنای عبور کالا از قلمرو یک کشور (کشور واسطه) برای رسیدن به کشور مقصد نهایی است، بدون اینکه کالا در کشور واسطه ترخیص یا مصرف شود.
الف) ترانزیت خارجی (External Transit): کالا از کشور A (مثلاً ترکیه) وارد ایران میشود، از جادههای ایران عبور میکند و از مرز دیگر خارج شده و به کشور B (مثلاً پاکستان) میرود. ایران در اینجا فقط “کشور عبوری” است.
ب) ترانزیت داخلی (Internal Transit): کالا وارد بندر شهید رجایی (بندرعباس) میشود، اما بازرگان میخواهد آن را در تهران ترخیص کند. کالا تحت رویه “ترانزیت داخلی” و با پلمب گمرک، از بندرعباس به گمرک شهریار تهران منتقل میشود.
کاربرد: رساندن کالا به کشورهای محصور در خشکی (مثل افغانستان) یا انتقال کالا به گمرک نزدیک محل کارخانه.
۳. کراسستافینگ (Cross-Stuffing) – تغییر ظرف و سند
این پیچیدهترین و استراتژیکترین عملیات است. کراسستافینگ (یا X-Stuff) یعنی “تخلیه کالا از کانتینر (یا کامیون) ورودی و بارگیری مجدد آن در کانتینر (یا کامیون) خروجی”. برخلاف ترانشیپ که کانتینر عوض نمیشود، در اینجا محتویات کالا کاملاً جابجا میشوند.
کاربرد اصلی: دور زدن تحریمها و پنهانسازی مبدأ فرض کنید شما میخواهید کالایی را از یک شرکت آلمانی بخرید که به ایران کالا نمیفروشد.
-
فروشنده آلمانی کالا را به مقصد “جبلعلی، امارات” میفرستد (گیرنده: یک شرکت اماراتی).
-
کالا در جبلعلی از کانتینر خط کشتیرانی اروپایی (مثلاً Hapag-Lloyd) تخلیه میشود.
-
کالا در انبار دبی مجدداً بستهبندی شده و در کانتینر یک خط کشتیرانی ایرانی یا فیدر (مثل IRISL) بارگیری میشود (کراسستافینگ).
-
اسناد حمل جدید (Switch BL) صادر میشود که مبدأ را “امارات” و مقصد را “ایران” نشان میدهد.
-
کالا به ایران میرسد و هیچ ردی از آلمان در اسناد نهایی نیست.
هزینه: این روش گرانترین حالت است، زیرا شامل هزینه تخلیه، بارگیری مجدد، انبارداری و صدور اسناد جدید میشود. اما گاهی تنها راه تجارت است.
جدول مقایسه سریع
| ویژگی | ترانشیپ (Transshipment) | ترانزیت (Transit) | کراسستافینگ (Cross-Stuffing) |
| آیا کانتینر باز میشود؟ | خیر (فقط کانتینر جابجا میشود) | خیر (پلمب گمرکی میماند) | بله (کالا تخلیه و دوباره بارگیری میشود) |
| هدف اصلی | رسیدن به بنادر فرعی / لجستیک | عبور از یک کشور / رسیدن به گمرک داخلی | تغییر خط کشتیرانی / تغییر اسناد / دور زدن تحریم |
| اسناد حمل | معمولاً یک بارنامه سراسری (Through BL) | اسناد ترانزیت (T1) / کارنه تیر | بارنامه جدید (Switch BL) |
| ریسک آسیب کالا | کم | کم | متوسط (چون کالا دستکاری میشود) |
کاویان کالا: استاد عملیات کراسستافینگ و ترانشیپ
انتخاب بین این سه روش، نیازمند مشاوره دقیق است. اگر کالای شما حساس است و نمیخواهید دست بخورد، باید از کراسستافینگ اجتناب کنید مگر اینکه مجبور باشید. شرکت حمل و نقل بین المللی کاویان کالا با داشتن امکانات لجستیکی در هابهای منطقه (جبلعلی، استانبول، صحار)، خدمات تخصصی زیر را ارائه میدهد:
-
ترانشیپ سریع: انتقال کانتینرها از کشتیهای اقیانوسپیما به فیدرها برای رسیدن به بوشهر، خرمشهر و بندرعباس.
-
کراسستافینگ حرفهای: اگر نیاز به تغییر اسناد و خط کشتیرانی دارید، تیم ما در دبی عملیات تخلیه و بارگیری مجدد را با نظارت دقیق و کمترین خسارت انجام میدهد.
-
ترانزیت داخلی: انجام تشریفات گمرکی برای انتقال کالا از بندر به گمرک شهر شما.
برای طراحی بهترین مسیر حمل (مستقیم یا غیرمستقیم) و مدیریت پیچیدگیهای لجستیکی، با کارشناسان کاویان کالا مشورت کنید.
تلفن :
ایمیل :
