گواهی بازرسی (COI) و استاندارد اجباری چیست؟ راهنمای عبور از سد سازمان ملی استاندارد

در پروسه واردات کالا به ایران، سه غول بزرگ وجود دارند که باید از سد آن‌ها بگذرید: بانک مرکزی (برای ارز)، گمرک (برای ترخیص) و سازمان ملی استاندارد (برای کیفیت). بسیار پیش می‌آید که کالا به گمرک می‌رسد، ارز تخصیص یافته و حقوق گمرکی هم آماده است، اما کانتینر ماه‌ها در گمرک خاک می‌خورد. چرا؟ چون “مجوز استاندارد” صادر نمی‌شود.

برای کالاهایی که مشمول “استاندارد اجباری” هستند، ارائه سندی به نام COI (Certificate of Inspection) حیاتی است. بدون این سند، گمرک اجازه خروج حتی یک کارتن را نمی‌دهد. اما COI چیست؟ تفاوت آن با IC و VOC چیست؟ و آیا باید بازرسی در مبدأ (کشور فروشنده) انجام شود یا در مقصد (گمرک ایران)؟ در این مقاله جامع از کاویان کالا، پیچیدگی‌های استاندارد اجباری را باز می‌کنیم تا کالای شما در این مرحله حساس متوقف نشود.

گواهی بازرسی (COI) چیست؟

COI مخفف Certificate of Inspection (گواهی بازرسی) است. این سند توسط یک شرکت بازرسی کننده بین‌المللی (مانند SGS, BV, IEI و…) صادر می‌شود و گواهی می‌دهد که کالای وارداتی با الزامات و استانداردهای تعیین شده توسط سازمان ملی استاندارد ایران (ISIRI) مطابقت دارد.

نکته کلیدی: این گواهی فقط تایید نمی‌کند که “کالا سالم است”؛ بلکه تایید می‌کند که “کالا با استاندارد خاص ایران (مثلاً استاندارد ملی ۶۰۷ برای سیم و کابل) همخوانی دارد.”

چه کالاهایی مشمول استاندارد اجباری هستند؟

سازمان ملی استاندارد ایران، لیستی از کالاها را منتشر کرده است که واردات آن‌ها منوط به داشتن استاندارد است. این لیست شامل هزاران قلم کالا می‌شود، از جمله:

• مواد غذایی و آرایشی: روغن، برنج، کنسرو، شامپو.

• لوازم خانگی و برقی: یخچال، تلویزیون، لامپ، کلید و پریز.

• قطعات خودرو: لنت ترمز، شیشه، لاستیک.

• مواد ساختمانی: میلگرد، شیرآلات، سیمان.

• تجهیزات صنعتی: دیگ بخار، آسانسور.

اگر کالای شما در این لیست باشد، راه فراری ندارید: باید COI بگیرید.

انواع گواهی‌های بازرسی: COI, IC, VOC

در مکاتبات تجاری با این واژه‌ها روبرو می‌شوید:

1. COI (گواهی بازرسی کالا): رایج‌ترین نوع برای استاندارد اجباری است. بازرس نمونه‌برداری می‌کند، تست می‌گیرد و انطباق با استاندارد را تایید می‌کند.

2. IC (Inspection Certificate – گواهی بازرسی تجاری): این گواهی بیشتر برای بانک و خریدار مهم است تا استاندارد. تایید می‌کند که “کالا از نظر کمی و کیفی همان چیزی است که در پروفرما نوشته شده”. معمولاً برای آزاد کردن پول در LC استفاده می‌شود.

3. VOC (Verification of Conformity – تأییدیه انطباق): سندی است که نشان می‌دهد کالا با مقررات فنی و ایمنی کشور مقصد انطباق دارد. (بسیار شبیه به COI است و گاهی به جای هم به کار می‌روند).

مراحل اخذ COI: بازرسی در مبدأ یا مقصد؟

این یک تصمیم استراتژیک است که می‌تواند هزینه‌ها و زمان ترخیص شما را تغییر دهد.

روش اول: بازرسی در مبدأ (Pre-Shipment Inspection)

• فرآیند: قبل از حمل کالا، شما با یک شرکت بازرسی مورد تایید استاندارد ایران (در کشور مبدأ مثلاً چین) قرارداد می‌بندید. بازرس به کارخانه می‌رود، کالا را تست می‌کند و COI صادر می‌کند.

• مزیت: وقتی کالا به گمرک ایران برسد، دیگر نیازی به نمونه‌برداری و ارسال به آزمایشگاه نیست. ترخیص بسیار سریع انجام می‌شود.

• عیب: هزینه بازرسی در مبدأ معمولاً دلاری است و هماهنگی با فروشنده ممکن است زمان‌بر باشد.

روش دوم: بازرسی در مقصد (Destination Inspection)

• فرآیند: کالا حمل می‌شود و به گمرک ایران می‌رسد. شما اظهار می‌کنید که بازرسی در مقصد انجام شود. کارشناس استاندارد نمونه‌برداری می‌کند و نمونه را به آزمایشگاه همکار می‌فرستد.

• مزیت: هزینه ریالی پرداخت می‌کنید.

• عیب بزرگ: جواب آزمایشگاه ممکن است ۱۰ تا ۳۰ روز طول بکشد! در این مدت کالا در گمرک می‌ماند و هزینه انبارداری و دموراژ سر به فلک می‌کشد. همچنین اگر کالا در آزمایش رد شود، باید مرجوع شود!

توصیه کاویان کالا: برای کالاهای حساس و زمان‌بر، حتماً بازرسی در مبدأ را انتخاب کنید.

چالش‌های رایج در استاندارد اجباری

۱. عدم انطباق استاندارد (Non-Conformity): کالای شما باکیفیت است (مثلاً استاندارد اروپا CE دارد)، اما با استاندارد ملی ایران (ISIRI) همخوانی ندارد. مثلاً ولتاژ یا فرکانس دستگاه فرق دارد. در این صورت کالا رد می‌شود.

۲. تغییر شرکت بازرسی: شما نمی‌توانید هر شرکت بازرسی را انتخاب کنید. شرکت باید در لیست “شرکت‌های بازرسی تایید صلاحیت شده” توسط سازمان استاندارد باشد. این لیست دائماً به‌روز می‌شود.

۳. هزینه آزمون: برخی تست‌های آزمایشگاهی (مثل تست‌های متالورژی یا ایمنی خودرو) بسیار گران هستند. این هزینه بر عهده واردکننده است.

کاویان کالا: راهنمای فنی شما در هزارتوی استاندارد

اخذ گواهی COI یک کار اداری ساده نیست؛ یک فرآیند فنی و مهندسی است. بسیاری از تجار به دلیل ندانستن استانداردهای خاص کالایشان، متحمل ضررهای سنگین می‌شوند.

شرکت حمل و نقل بین المللی کاویان کالا با همکاری کارشناسان فنی و شرکت‌های بازرسی معتبر بین‌المللی، خدمات زیر را ارائه می‌دهد:

• استعلام استاندارد: قبل از خرید، به ما بگویید چه کالایی می‌خرید تا بررسی کنیم آیا مشمول استاندارد اجباری است یا خیر.

• هماهنگی بازرسی در مبدأ: ما با دفاتر بازرسی در چین، امارات و اروپا هماهنگ می‌کنیم تا بازرس در سریع‌ترین زمان به کارخانه برود.

• مشاوره فنی: بررسی می‌کنیم که آیا کالای شما قابلیت پاس کردن تست‌های استاندارد ایران را دارد یا خیر.

اجازه ندهید کالایتان پشت درب استاندارد بماند. برای مدیریت پروسه بازرسی و دریافت COI، با دپارتمان فنی کاویان کالا تماس بگیرید.

تلفن :

02122267901

02122267902

02122267903

ایمیل :

info@kaviankala.com