تلکس ریلیز (Telex Release) و استرداد بارنامه (Surrender BL) چیست؟ راهنمای ترخیص بدون اصل سند
در تجارت بینالملل سنتی، قانون طلایی این بود: “بدون اصل بارنامه، کالا تحویل داده نمیشود.” یعنی خریدار باید منتظر میماند تا فروشنده نسخههای کاغذی و اصلی بارنامه (Original B/L) را با پست برای او بفرستد. اما در دنیای امروز که کشتیهای سریعالسیر مسافتها را کوتاه کردهاند، گاهی کالا زودتر از نامههای پستی به مقصد میرسد!
در چنین شرایطی، انتظار برای رسیدن کاغذها یعنی هزینههای سنگین دموراژ در بندر. راه حل مدرن این مشکل، فرآیندی به نام تلکس ریلیز (Telex Release) است. اما این روش دقیقاً چگونه کار میکند؟ چه تفاوتی با بارنامه اصلی دارد و چه زمانی باید از آن استفاده کنیم؟ در این مقاله تخصصی از کاویان کالا، این میانبر اسنادی را بررسی میکنیم.
تلکس ریلیز (Telex Release) چیست؟
تلکس ریلیز یک پیام الکترونیکی (ایمیل یا سیستم داخلی) است که از طرف “نماینده خط کشتیرانی در مبدأ” به “نماینده خط کشتیرانی در مقصد” ارسال میشود. این پیام حاوی یک دستور ساده است: “لطفاً کالا را بدون دریافت اصل بارنامه از گیرنده، به او تحویل دهید.”
این اتفاق زمانی میافتد که فروشنده (فرستنده)، اصل بارنامهها را در مبدأ به خط کشتیرانی پس میدهد (Surrender میکند) و درخواست آزادسازی تلکس میدهد.
چه زمانی از تلکس ریلیز استفاده میکنیم؟
۱. مسافتهای کوتاه (مانند امارات به ایران): زمان حمل دریایی از دبی به بندرعباس ممکن است ۲ روز باشد، در حالی که پست کردن اسناد ممکن است ۴ روز طول بکشد. برای جلوگیری از معطلی کالا در گمرک، از تلکس ریلیز استفاده میشود.
۲. جلوگیری از گم شدن اسناد: ارسال فیزیکی اسناد همیشه با ریسک گم شدن در پست همراه است. تلکس ریلیز این ریسک را حذف میکند.
۳. تسویه حساب لحظه آخری: گاهی خریدار پول کالا را دیر پرداخت میکند (مثلاً وقتی کشتی نزدیک مقصد است). به محض پرداخت پول، فروشنده در مبدأ دستور تلکس ریلیز میدهد تا کالا فوراً آزاد شود.
تفاوت “Surrender BL” و “Telex Release”
این دو اصطلاح اغلب به جای هم به کار میروند، اما تفاوت ظریفی دارند:
-
Surrender B/L (بارنامه مرجوع شده): به عملی گفته میشود که طی آن فروشنده نسخههای اصلی بارنامه را به شرکت حمل در مبدأ برمیگرداند و باطل میکند. روی بارنامه مهر “Surrendered” یا “Telex Release” میخورد.
-
Telex Release: پیامی است که بعد از عمل Surrender، به مقصد مخابره میشود تا کالا آزاد شود.
مراحل انجام کار
-
فروشنده کالا را تحویل میدهد و خط کشتیرانی ۳ نسخه اصل بارنامه (OBL) صادر میکند.
-
فروشنده با خریدار تسویه حساب میکند.
-
فروشنده به جای پست کردن بارنامهها به خریدار، آنها را به دفتر کشتیرانی در مبدأ میبرد و تحویل میدهد (Surrender).
-
فروشنده هزینه تلکس ریلیز را پرداخت میکند.
-
کشتیرانی مبدأ به کشتیرانی مقصد پیام میدهد که کالا را آزاد کن.
-
خریدار در مقصد فقط با ارائه مدارک شناسایی (و بدون نیاز به اصل بارنامه)، ترخیصیه (Delivery Order) را دریافت میکند.
ریسکهای تلکس ریلیز (نکته حیاتی)
تلکس ریلیز بسیار راحت است، اما امنیت کمتری نسبت به روش سنتی دارد.
-
برای فروشنده: اگر قبل از دریافت کامل پول، دستور تلکس ریلیز بدهید، خریدار میتواند کالا را بگیرد و دیگر پول شما را ندهد. چون دیگر سندی دست شما نیست.
-
برای خریدار: در روش تلکس ریلیز، اصل بارنامه (که سند مالکیت است) در دست خریدار نیست. اگر مشکلی پیش بیاید، اثبات مالکیت کمی دشوارتر است.
نکته مهم: در معاملات اعتبارات اسنادی (LC)، معمولاً بانکها تلکس ریلیز را قبول نمیکنند و حتماً اصل بارنامه را میخواهند.
کاویان کالا: مدیریت هوشمند اسناد حمل شما
انتخاب بین ارسال اصل بارنامه یا استفاده از تلکس ریلیز، به نوع رابطه شما با فروشنده، روش پرداخت و مسافت حمل بستگی دارد. شرکت حمل و نقل بین المللی کاویان کالا با تسلط بر قوانین خطوط کشتیرانی، به شما مشاوره میدهد که کدام روش برای محموله شما سریعتر و امنتر است.
ما در صورت نیاز، فرآیند Surrender کردن بارنامه در مبدأ (مثلاً چین یا دبی) و انجام تلکس ریلیز را به سرعت انجام میدهیم تا شما در مقصد (ایران) بدون معطلی و هزینه اضافه، کالای خود را ترخیص کنید.
برای حمل سریع و بدون دغدغههای اسنادی، همین امروز با تیم عملیات کاویان کالا تماس بگیرید.
تلفن :
ایمیل :
