انواع اعتبارات اسنادی (Letter of Credit – LC) چیست؟ راهنمای جامع السی دیداری، یوزانس و تأیید شده
در دنیای تجارت بینالملل، بزرگترین مانع همیشه “عدم اعتماد” بوده است. خریدار در ایران نگران است که “اگر پول را بدهم و فروشنده کالا را نفرستد چه؟” و فروشنده در اروپا یا چین نگران است که “اگر کالا را بفرستم و خریدار پول را ندهد چه؟” زمانی که دو طرف یکدیگر را نمیشناسند یا مبالغ معامله بسیار سنگین است، روشهای سادهای مثل حواله (T/T) پرریسک هستند. اینجاست که بانکها به عنوان یک “میانجی قدرتمند” وارد میشوند و ابزاری به نام اعتبار اسنادی (Letter of Credit) یا همان LC را ارائه میدهند.
اما LC دنیای پیچیدهای دارد. اصطلاحاتی مثل “یوزانس”، “تأیید شده”، “غیرقابل برگشت” و “ریفاینانس” میتوانند گیجکننده باشند. در این مقاله جامع و تخصصی از کاویان کالا، انواع LC را به زبان ساده اما فنی بررسی میکنیم تا بدانید کدام نوع برای تجارت شما مناسبتر است.
اعتبار اسنادی (LC) دقیقاً چیست؟
به زبان ساده، LC یک تعهد کتبی است که بانک خریدار (Issuing Bank) به فروشنده (Beneficiary) میدهد. در این تعهد، بانک میگوید: “آقای فروشنده، اگر شما کالای توافق شده را حمل کنید و اسناد حمل دقیق و بدون نقص (مطابق با شرایط LC) را به من تحویل دهید، من (بانک) تضمین میکنم که پول شما را پرداخت کنم، حتی اگر خریدار ورشکست شود یا نخواهد پول بدهد.”
بنابراین در روش LC، فروشنده ریسک “عدم پرداخت خریدار” را با ریسک “عدم پرداخت بانک” (که بسیار کمتر است) جایگزین میکند.
دستهبندی انواع LC بر اساس زمان پرداخت
۱. اعتبار اسنادی دیداری (At Sight LC)
این رایجترین نوع LC است.
-
نحوه عملکرد: به محض اینکه فروشنده اسناد حمل را به بانک ارائه دهد و بانک اسناد را بررسی و تأیید کند (معمولاً ظرف ۵ روز کاری)، پرداخت وجه بلافاصله (فوری) انجام میشود.
-
مزیت: فروشنده سریع به پولش میرسد.
-
کاربرد: برای معاملاتی که فروشنده نیاز به نقدینگی دارد و خریدار توانایی پرداخت نقدی دارد.
۲. اعتبار اسنادی مدتدار یا یوزانس (Usance / Deferred Payment LC)
این نوع LC برای خریداران بسیار جذاب است.
-
نحوه عملکرد: فروشنده کالا را حمل میکند و اسناد را تحویل میدهد، اما توافق میکند که وجه را در آینده (مثلاً ۹۰، ۱۸۰ یا ۳۶۰ روز پس از تاریخ بارنامه) دریافت کند.
-
مزیت: خریدار کالا را دریافت میکند، میفروشد و سپس پول بانک را میدهد. (نوعی خرید نسیه تضمین شده).
-
هزینه: معمولاً فروشنده بابت این تأخیر، بهرهای (Interest) روی قیمت کالا میکشد.
دستهبندی انواع LC بر اساس امنیت و تعهد
۳. اعتبار اسنادی غیرقابل برگشت (Irrevocable LC)
امروزه تقریباً تمام LCهای بینالمللی از نوع “غیرقابل برگشت” هستند.
-
مفهوم: یعنی خریدار یا بانک خریدار نمیتوانند پس از باز کردن LC، یکطرفه آن را کنسل کنند یا شرایطش را تغییر دهند. هر تغییری (Amendment) نیاز به موافقت کتبی فروشنده دارد. این به فروشنده امنیت کامل میدهد تا تولید را شروع کند.
۴. اعتبار اسنادی تأیید شده (Confirmed LC)
این نوع LC برای کشورهایی که ریسک سیاسی یا اقتصادی دارند (مثل شرایط تحریم)، حیاتی است.
-
مشکل: فروشنده ممکن است بگوید: “من به خریدار اعتماد ندارم، اما به بانکهای کشور خریدار هم اعتماد ندارم (چون شاید تحریم شوند یا ارز نداشته باشند).”
-
راه حل: فروشنده درخواست میکند که یک بانک معتبر سوم (معمولاً در اروپا یا دبی) نیز این LC را تأیید (Confirm) کند.
-
نتیجه: اگر بانک خریدار نتواند پول بدهد، بانک تأییدکننده پول فروشنده را میدهد. هزینه این نوع LC بالاتر است.
سایر انواع خاص LC
۵. اعتبار اسنادی گردان (Revolving LC)
اگر شما هر ماه مواد اولیه ثابتی را از یک فروشنده ثابت میخرید، نیازی نیست هر بار یک LC جدید باز کنید.
-
نحوه عملکرد: این LC پس از هر بار استفاده و پرداخت، به طور خودکار تا سقف معینی “شارژ مجدد” میشود.
۶. اعتبار اسنادی قابل انتقال (Transferable LC)
این نوع LC ابزار دست واسطهها (Middlemen) است.
-
نحوه عملکرد: واسطه (نفر اول) LC را از خریدار نهایی میگیرد و بخشی از آن را به تولیدکننده اصلی (نفر دوم) منتقل میکند. بدین ترتیب بدون سرمایه شخصی، تجارت میکند.
مغایرت اسنادی (Discrepancy): کابوس LC
در روش LC، بانکها کاری به “کالا” ندارند، آنها فقط “اسناد” را میبینند. شعار معروف این است: “در LC، اسناد معامله میشوند، نه کالاها.” اگر در متن LC نوشته شده باشد “شماره پالتها با جوهر قرمز نوشته شود” و فروشنده با “جوهر آبی” بنویسد، بانک میتواند از پرداخت پول خودداری کند! به این حالت مغایرت (Discrepancy) میگویند. بانکها بابت هر مغایرت، جریمههای سنگین (مثلاً ۱۰۰ دلار بابت هر غلط) کسر میکنند و پرداخت را به تأخیر میاندازند.
کاویان کالا: متخصص حمل در چارچوب LC
حمل و نقل در روش LC بسیار حساستر از روشهای عادی است. یک اشتباه کوچک در بارنامه (Bill of Lading) میتواند کل پول فروشنده را بلوکه کند. شرکت حمل و نقل بین المللی کاویان کالا با تجربه هزاران پرونده LC، خدمات تخصصی زیر را ارائه میدهد:
-
صدور بارنامه مطابق LC: تیم اسناد ما متن LC شما را خطبهخط میخواند و بارنامه را دقیقاً طبق الزامات بانک (بدون حتی یک حرف مغایرت) صادر میکند.
-
رعایت زمانبندی (Shipment Date): در LCها “آخرین مهلت حمل” وجود دارد. ما کشتی را طوری رزرو میکنیم که تاریخ بارنامه قبل از انقضای LC باشد.
-
ارائه اسناد تکمیلی: گواهی مبدأ، گواهی بازرسی و لیست عدلبندی دقیق.
وقتی پای اعتبار بانکی و میلیونها دلار سرمایه در میان است، ریسک نکنید. حمل و صدور اسناد LC خود را به متخصصان کاویان کالا بسپارید.
تلفن :
ایمیل :
