راهنمای گامبهگام دریافت خسارت بیمه باربری (Claim Procedure): وقتی کالا آسیب دیده میرسد، چه کنیم؟
هیچ چیز برای یک بازرگان دردناکتر از این نیست که پس از ماهها انتظار و سرمایهگذاری، درب کانتینر را باز کند و با کوهی از کارتنهای له شده، کالاهای آبدیده یا دستگاههای شکسته روبرو شود. در این لحظه، شوک و عصبانیت طبیعی است، اما واکنش شما در ۲۴ ساعت اول تعیین میکند که آیا شرکت بیمه خسارت شما را تمام و کمال میپردازد یا با استناد به یک بند قانونی، پرونده را رد میکند.
بسیاری از پروندههای خسارت (Insurance Claims) نه به دلیل نداشتن بیمه، بلکه به دلیل عدم رعایت رویههای اعلام خسارت رد میشوند. مثلاً اگر رسید تحویل کالا را بدون نوشتن جمله جادویی “مشروط” امضا کنید، عملاً حق اعتراض را از خود سلب کردهاید!
در این راهنمای نجاتبخش از کاویان کالا، نقشه راه دقیقی را ترسیم میکنیم تا در صورت بروز حادثه، حق خود را از شرکت بیمه و حملکننده بگیرید.
اقدامات حیاتی در لحظه تحویل کالا (Golden Hour)
لحظهای که بار به انبار شما میرسد یا در گمرک ارزیابی میشود، حیاتیترین زمان است.
۱. بررسی ظاهری قبل از امضا: هرگز، تکرار میکنیم، هرگز رسید تحویل کالا (Delivery Receipt) یا راهنامه راننده را قبل از بازدید ظاهری بستهها امضا نکنید.
-
اگر کارتنها سالم هستند اما شک دارید داخلشان سالم باشد، حتماً در رسید بنویسید: “کالا تحویل شد، اما محتویات بررسی نشده و مشروط به بازرسی است.”
-
اگر آسیب ظاهری (پارگی کارتن، خیسی، شکستگی پالت) میبینید، باید دقیقاً در رسید بنویسید: “تعداد X کارتن آسیب دیده/خیس تحویل گرفته شد.” و از راننده بخواهید آن را امضا کند.
۲. عکاسی و فیلمبرداری مستند: قبل از دست زدن به بار یا جابجا کردن آن، از زوایای مختلف عکس و فیلم بگیرید.
-
عکس از پلاک کامیون/کانتینر.
-
عکس از پلمب (سالم یا شکسته بودن آن).
-
عکس از نحوه چیدمان بار آسیب دیده در داخل کامیون (قبل از تخلیه).
-
عکسهای نزدیک از آسیبها (زنگزدگی، شکستگی).
مراحل قانونی اعلام خسارت (Claim Process)
گام اول: اعلام کتبی خسارت به بیمهگر (در کمتر از ۵ روز) طبق قانون بیمه، شما موظفید حداکثر ظرف ۵ روز (این مدت در بیمهنامهها متفاوت است، حتماً چک کنید) وقوع حادثه را کتباً به شرکت بیمه اعلام کنید. حتی اگر هنوز برآورد دقیقی از خسارت ندارید، یک نامه یا ایمیل رسمی بزنید: “بدینوسیله اعلام میشود محموله بیمهنامه شماره … دچار خسارت شده است. لطفاً کارشناس اعزام کنید.”
گام دوم: درخواست بازدید کارشناس (Surveyor) به هیچ وجه کالای آسیب دیده را دور نریزید، تعمیر نکنید و بستهبندی آن را تغییر ندهید تا زمانی که کارشناس ارزیاب خسارت (Loss Adjuster) از طرف بیمه بیاید و بازدید کند. گزارش کارشناس (Survey Report) سند مقدس پرونده شماست.
گام سوم: ارسال نامه اعتراض به متصدی حمل (Letter of Protest) این مهمترین گامی است که اکثر تجار فراموش میکنند! شما باید فوراً (معمولاً ظرف ۳ روز کاری) یک نامه رسمی به شرکت حمل و نقل (کاویان کالا، کشتیرانی یا ایرلاین) بنویسید و آنها را مسئول خسارت بدانید.
-
متن نمونه: “محموله بارنامه شماره … در تاریخ … با آسیبدیدگی تحویل شد. بدینوسیله شما مسئول جبران کلیه خسارات وارده شناخته میشوید.”
-
چرا این کار لازم است؟ شرکت بیمه برای پرداخت پول به شما، نیاز دارد بداند که شما حق رجوع (Subrogation) به مقصر اصلی (حملکننده) را حفظ کردهاید تا بیمه بتواند بعداً پولش را از آنها پس بگیرد. بدون این نامه، بیمه ممکن است خسارت ندهد.
مدارک لازم برای تشکیل پرونده خسارت
برای اینکه چک خسارت صادر شود، باید این پرونده را تکمیل کنید:
-
اصل بیمهنامه (Original Policy).
-
اصل بارنامه (Original B/L).
-
فاکتور خرید (Commercial Invoice) و پکینگ لیست.
-
صورتمجلس گمرکی یا بندری (Port Outturn Report): اگر خسارت در بندر کشف شده، سندی که گمرک یا بندر صادر کرده و خسارت را تأیید میکند.
-
گزارش کارشناس بازدید (Survey Report).
-
نامه اعتراض به حملکننده (Letter of Protest) و رسید آن.
-
برآورد هزینه تعمیر یا جایگزینی: پیشفاکتور تعمیر کالا یا خرید قطعات یدکی.
اصول “عدم گسترش خسارت” (Duty to Mitigate Loss)
یک اصل حقوقی میگوید: “زیاندیده موظف است تمام تلاش خود را بکند تا خسارت بیشتر نشود.” مثلاً اگر کالای شما خیس شده است، نباید آن را در همان حالت رها کنید تا بپوسد و بگویید “بیمه پولش را میدهد”. شما باید کالا را خشک کنید، جدا سازی کنید و جلوی زنگزدگی بیشتر را بگیرید. هزینههایی که برای این کار میکنید (مثلاً هزینه خشکشویی یا انبارداری جداگانه) توسط بیمه قابل پرداخت است (تحت عنوان Sue and Labor Charges).
کاویان کالا: همراه شما در روزهای سخت
در شرکت حمل و نقل بین المللی کاویان کالا، تعهد ما با تحویل کالا تمام نمیشود. اگر حادثهای رخ دهد، تیم حقوقی و بیمه ما در کنار شماست تا:
-
در تنظیم صحیح و فوری “نامه اعتراض به حملکننده” (Letter of Protest) به شما کمک کند.
-
با شرکتهای بیمه و ارزیابان خسارت هماهنگی لازم را انجام دهد تا بازدید سریعتر انجام شود.
-
اسناد حمل و صورتمجلسهای بندری را به سرعت در اختیار شما قرار دهد.
ما میدانیم که دریافت خسارت پیچیده است، اما با مستندسازی صحیح و اقدام به موقع، سرمایه شما قابل بازگشت است.
آرامش در تجارت اتفاقی نیست. برای حمل کالای خود با پوششهای بیمهای معتبر و پشتیبانی حقوقی در زمان خسارت، با کاویان کالا تماس بگیرید.
