TSC گمرکی چیست؟ راهنمای جامع محاسبه و پرداخت هزینه های ترخیص کالا

در فرآیند ترخیص کالا از گمرک، آشنایی با مفهوم TSC یا «هزینه خدمات گمرکی» یکی از کلیدیترین عوامل موفقیت در مدیریت هزینه های لجستیک بینالمللی است. این مقاله به زبان ساده تمام جنبه های مربوط به TSC گمرکی، روشهای محاسبه و استراتژی های کاهش این هزینه ها را بررسی میکند.

فهرست مطالب

1. TSC گمرکی دقیقاً چیست؟
2. انواع هزینه های گمرکی (TSC، حقوق ورودی، سود بازرگانی)
3. فرمول محاسبه TSC گمرکی
4. مدارک مورد نیاز برای پرداخت TSC
5. راهکارهای کاهش هزینه های TSC
6. تفاوت TSC در واردات و صادرات
7. نحوه پیگیری پرداخت TSC
8. چالش های رایج و راه حل های حقوقی

۱. TSC گمرکی (Tax and Service Customs) به چه معناست؟

TSC مخفف Tax and Service Customs به معنای «مالیات و هزینه خدمات گمرکی» شامل:

• هزینه های عملیاتی ترخیص کالا
• حقوق گمرکی
• مالیات های متعلقه
• هزینه های جانبی خدمات گمرکی

۲. جدول مقایسه انواع هزینه های گمرکی

۳. فرمول طلایی محاسبه TSC گمرکی

فرمول پایه محاسبه TSC در سال ۱۴۰۳:

TSC = (ارزش CIF + هزینه حمل داخلی) × نرخ TSC

مثال عملی:
کالایی با ارزش CIF 500,000,000 تومان و هزینه حمل داخلی 20,000,000 تومان با نرخ TSC 2%:

(500,000,000 + 20,000,000) × 0.02 = 10,400,000 تومان

نکات کلیدی در محاسبه:

• نرخ TSC بین ۱% تا ۴% متغیر است
• برای کالاهای خاص ممکن است معافیت وجود داشته باشد
• ارزش CIF باید مطابق اسناد بانکی باشد

۴. مدارک ضروری برای پرداخت TSC

1. بارنامه اصلی (Bill of Lading)
2. فاکتور رسمی فروشنده (Commercial Invoice)
3. گواهی مبدأ (Certificate of Origin)
4. مجوزهای واردات (پروانه بهداشت، استاندارد)
5. اظهارنامه گمرکی تکمیلشده

۵. ۵ استراتژی کاهش هزینه های TSC

1. انتخاب صحیح اینکوترمز (مثلاً FOB به جای CIF)
2. بهرهگیری از معافیتهای صنعتی
3. تقسیم محموله به بخشهای کوچکتر
4. استفاده از کارگزاران گمرکی خبره
5. بهروزرسانی مستمر تعرفههای ترجیحی

مطالعه موردی: کاهش ۳۷% TSC با تغییر اینکوترمز

شرکت X با تغییر از CIF به FOB توانست پایه محاسبه TSC را ۲۸۰ میلیون تومان کاهش دهد.

۶. تفاوت TSC در واردات و صادرات

• واردات: محاسبه بر مبنای CIF + هزینههای داخلی
• صادرات: معمولاً معاف از TSC (به جز موارد خاص)
• ترانزیت: پرداخت TSC به صورت موقت و قابل استرداد

۷. سامانههای الکترونیک پیگیری TSC

• سامانه TSC گمرک ایران (tsc.irica.ir)
• اپلیکیشن همراه گمرک
• سیستم یکپارچه تجارت (ntsw.ir)

۸. مشکلات متداول و راهحلهای حقوقی

سوالات متداول (FAQ)

آیا TSC قابل برگشت است؟

در موارد خاص مثل برگشت کالا به خارج یا ترانزیت خارجی، بخشی از TSC قابل استرداد است.

جریمه تأخیر در پرداخت TSC چقدر است؟

معمولاً ۲% به ازای هر ماه تأخیر محاسبه میشود.

جمع بندی: TSC را جدی بگیرید!

مدیریت هوشمندانه TSC میتواند تا ۲۵% از هزینه های لجستیک شما بکاهد. با بهکارگیری راهکارهای این مقاله و مشورت با کارشناسان ترخیص کار، ریسک مالی عملیات تجاری خود را به حداقل برسانید.